A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §642

Annotatio V §.IV FIRST genus (1): merely spiritual food cannot be mouthed corporally — Mt 15:17; stomach/latrine

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

FIRST genus (1): the Body in the Supper is merely spiritual food for the soul — not corporal food for the body (though soul-nourishment overflows to the whole man after resurrection).

A merely spiritual food cannot be mouthed corporally without becoming corporal food that goes to the belly (Matt. 15:17; 1 Cor. 6:13). Pontiffs agree it reaches the stomach; Christ’s own latrine-clause they vainly shove onto Stercoranists.

Latin

Ad PRIMUM Argumentorum GENUS pertinet. (1) Corpus Christi in Cœna S. manducandum, esse Cibum merè Spiritualem, non Corporalem, solius Animæ, non Corporis, in animæ tantùm, non Corporis etiam alimoniam cessurum, etiamsi per alimoniam hanc animæ, in Corpus quoque, ob arctissimam cum anima Unionem, eóque in totum hominem, utilitas eximia, per & post resurrectionem à mortuis se exsertura, redundet; At Cibus merè spiritualis, Corporaliter, etiam quà Os tantùm, manducari, i. e. Ori imponi, nequit, quin hôc ipsô, si Cibus sit, evadat Cibus Corporalis, Cibus verò Corporalis Ore receptus, nec eôdem emissus, denique abit in ventrem, cibus sic ex toto Corporalis evasurus; Quicquid intrat in os, abit in Ventrem, Matth. 15, 17. Esca Ventri & Venter escis, 1. Cor. 6, 13. Consentiunt hactenus Pontificii, Corpus Christi, ex pane transmutatum, eô ipsô quòd manducatur, non in os tantùm, sed & in ventrem seu stomachum recipi. Porrò ventre receptus cibus, in secessum ex parte emittitur, juxta aliud, quod Matth. 15, 17. additur à Christo: Nondum intelligitis, quicquid intruditur in Os, in Ventrem ingredi & in latrinam ejici. Consequentiam abnuentibus quidem Pontificiis postremam, & Stercoranistis hæreticis imputantibus, sed frustrà, utpote ab ipso Christo nexam.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.