A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §367

Annotatio II §.II: Lutherans — coexistence only; In/Cum/Sub together; Verborgen = imperceptibility; crassior not owed

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

Lutherans say the crasser-sounding formulas only mark inexplicable coexistence — hence In/Cum/Sub used together, never apart (though Annotatio I §§.3–4 showed the contrary).

Verborgen in the hymn means only that the mode of presence is imperceptible — hidden, incomprehensible, secret.

However forced the excuses, Strimesius will not rightly pin that crasser Consubstantiation on Luther or today’s Lutherans.

Latin

Tùm verò formulis loquendi, priorem Unionis modum invehentibus, nil aliud sibi voluisse à Lutheranis perhibetur, quàm inexplicabilem Coëxistentiae corporis Christi cum pane rationem, denotare, eandem ob causam nunquam unâ vel alterâ ex tribus particulis, In, Cum, & Sub, separatim acceptâ, sed universis simul sumtis, usus (cujus tamen contrarium vidimus Annot. praeced. §. 3. 4.); Nec non in rythmo, solam Imperceptibilitatem modi praesentiae corporis Christi in Eucharistia, vocabulo germanico hoc, Verborgen / exprimere sat egisse, hunc in sensum rythmo integro exponendo: JEsus gab uns in dem so kleinen Brod / seinen Leib / verborgen / das ist / auf verborgene unbegreifliche und geheime Weise / zu essen; idcirco (utut expositiones ac excusationes Lutheri ejusque formularum loquendi, satis violente contortaque maneant) non tamen vel Luthero ipsi, quantum ad hactenus ab eo dicta attinet, vel Lutheranis hodiernis, Crassiorem istam Consubstantiationem rectè tribui posse arbitramur.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.