A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §683

Annotatio V §.XII fifth: Sennertus — sacraments seals not fundamental/principal articles

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

To match the Author’s five proofs, Strimesius adds a fifth Lutheran witness — Wittenberg’s Andreas Sennert (§.LXIV), whose weight with the Author tops Calixtus.

Sennert: sacraments (as a class) are neither fundamental nor principal faith articles — Paul calls them seals of faith (Rom 4:11), distinct from faith’s substance; they confirm faith like contract seals; necessary by mandate, but not simply or absolutely for faith or salvation.

Latin

Ceterum ut numero Probationum quinario Autoris, quô pro Fundamentalitate Oralis Manducationis, depugnavit, Numerum Testimoniorum Lutheranorum contra eandem, quin totum Sacramentum Cœnæ, quatenus Fundamentalibus fidei dogmatibus annumeratur, adæquemus, agedum adhuc unum, in medium olim allatis quatuor, nunc superaddemus, & quidem cujusdam Professoris, non ita pridem Wittebergensis, cujus Auctoritas apud Autorem major fuerit, quàm Calixti: Est verò Testimonium ANDREÆ SENNERTI in Exercitat. ejus Theologica de Articulis fidei fundamentalibus §. LXIV. his verbis legendum: Sacramenta succedunt, & quidem illa in genere vel communi primùm considerata. Quæ, quòd neque ad ARTICULOS FIDEI FUNDAMENTALES, NEQUE PRINCIPALES, retulimus, nemo mirabitur facilè (utut in re majoris momenti nemini vicissim præjudicamus) si consideret nobiscum, (1) quod Apostolus Rom. IV, 11. eadem signacula, sigilla fidei nominet; adeoque hoc ipso à Substantia vel Substantialibus fidei notanter distinguat. Et certè (2) per naturam suam fidem non tam (extra initiationis sacr.) ingenerant aut producunt: quàm (3) qua sigillorum in contractibus, fœdere, testamentis, natura aut ratio vel conditio est, Symbola tanquam quædam certa, externa & visibilia, fidem confirmant adaugentque. Unde (4) cùm in Vet. & Novo Testamento, Substantialia eadem & una sint … sigilla gratiæ tamen sunt fueréque diversa … adeoque (5) Necessaria, quidem sunt ratione Instituentis, & vi mandati divini: (6) SED NON SIMPLICITER VEL ABSOLUTE AD FIDEM VEL SALUTEM, quod & dictis & exemplis Scripturæ S. poterat probari.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.