Annotatio V §.IV: reply to first — double elenchus + double petitio; Oral nowhere clear in Scripture
Reply to (1): double elenchus + double petitio. The live question is not whether doubting clear Scripture or a truly divine Oral would be grave, but whether Oral — even if true — is so necessary that denying it shakes the Christian foundation / excludes from the saints’ communion.
Petitio: Oral is nowhere clearly set in Scripture — ‘Eat, this is my Body’ is no clearer for Oral than John 6, which Lutherans themselves deny teaches Oral. Nor did Christ pronounce of a bread+body complex that never exists; He spoke of the bread tropically, as of the cup as New Testament — without canceling most-true spiritual presence (Jn 6).
Latin
Cui Resp. ad primum: Tùm Elenchô duplici, tùm duplici principii Petitione laborare. Elenchô quidem duplici: Neque enim disceptatur, vel de eo; Utrum res magni momenti sit, nec ne, Doctrinam in Scriptura clarè & perspicuè propositam, vocare in dubium itemque, verbis Christi fidem detrahere, quod est Christum facere mendacem, eóque se maximi momenti peccato implicare; Nec: Utrum Oralis Manducatio magni momenti sit, nec ne? quæ si vera, veritate Divinâ, i. e. Veritate à DEO manifestatâ, à Christo ipso indicta, non potest non eô ipsô magni momenti esse; sed de eo solummodò nunc dispicitur: Utrum, datâ Oralis Manducationis Veritate, etiam Divinâ, eóque magni momenti, tanti ista momenti sit, ut negata, fundamentum Christianæ Religionis concutiatur: vel, ut clarius loquar, dogma negetur, ipsius DEI Christique judicio, ad salutem consequendam absolutè necessarium? Itemque, negetur tale Dogma, quod uti sejungit negantem à DEO Christóque, ita communione Sanctorum ecclesiasticâ excludit? Non minùs verò duplici petitione principii Primum laborat: In quæstione enim est quam maximè: (1) Oralem Corporis Christi Manducationem esse Doctrinam clarè & perspicuè in Scriptura propositam; quandoquidem nullibi proposita legitur. Certe in Institutionis S. Cœnæ verbis hisce: Edite, hoc est Corpus meum, non clariùs proposita est, quàm in Verbis Christi Joh. 6. Nisi quis comederit Carnem Filii hominis, non habet vitam in se, in quibus tamen eam proponi, ipsimet Lutherani inficiantur. (2) Christum de toto sympeplegmenô, seu Complexo ex pane & Corpore, pronunciasse: Edite hoc est Corpus meum; cùm tale Complexum nunquam exstiterit, nec exstiturum unquam sit; Pronunciaverit verò Christus de pane, in manus accepto, benedicto, fracto, Discipulorum manibus tradito: Hoc est Corpus meum, eodem prorsus pronunciandi modo, quo paulò post pronunciabat: Hoc poculum est Novum Testamentum in sanguine meo, i. e. pronunciandi modo tropicô seu figuratô, qui tamen non tollat præsentiam Corporis Christi in Cœna verissimam, Spiritualem interim admittat tantùm, utpote spirituali duntaxat, non aliô, modô manducari injuncti Joh. 6. uti inconfesso est.
About this text
Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.
English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Prefatio section I tip (Schrey & Hartmann 1708) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio §II + Crimina heads + Part I Protheoria densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio Crimina defenses densify (IV + Crimina I–II opening) (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina defenses pages 44-56 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Crimina II rem + Crimina III + Cassel Art. III–V densify (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina II–III pages 57-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Prefatio Crimina II–III pages 56-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Obices/Officia/Historia/gradus densify (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria body pages 114-120 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Formula Discord / Digressio / Bossuet / Disparitas densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Coena Domini body start densify (Q.I–II / Precariae Hypotheses) (Latin)
- Checked print pdftotext Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Checked print Tesseract Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Post Lutherum Providentia Controv. III opening densify (Latin)
- Checked print pdftotext Post Lutherum pages 141-155 (Latin)
- Checked print Tesseract Post Lutherum pages 141-144 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Post Lutherum Controv. VI Reprobation densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Prooemium PDF pages 179-186 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Prooemium pages 182-186 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.I–§.IV densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 186-198 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Annotatio I pages 186-193 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.V–§.VII densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 192-205 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.VIII densify (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.