A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §574

Annotatio IV §.XVI: Waldenses via Lombard/Rainerius — Institution as figure/sign (rock was Christ)

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

Even Pontifical reporters preserve the Waldenses’ genuine reading of the Institution words.

Lombard: some say Christ’s body is not corporally on the altar — ‘This is my Body’ as ‘the Rock was Christ’; body only in the Sacrament/Sign. Rainerius: blessed bread called body in a Figure, as the rock was Christ.

Latin

Sententia Waldensium istius temporis de S. Eucharistia, QUA VERBORUM INSTITUTIONIS CHRISTI INTERPRETATIONEM genuinam, vel ex ipsorum Pontificiorum relatione, cognoscere datur, puta tùm illius ætatis Auctoris Petri Lombardi, Sententiarum Lib. 4. Distinct. 10. Quæst. I. scribentis: Sunt quidam (Waldenses notat Auctor) asserentes in altari non esse corpus Christi vel sanguinem (intellige corporaliter præsentia); Sed ita Christum dixisse, hoc est Corpus meum, sicut Apostolus dixit, Petra autem erat Christus: dicunt ibi esse corpus Christi tantùm in Sacramento, h. e. in Signo; tum Junioris Rainerii, Sectam Waldensium omnibus aliis diuturniorem seu antiquiorem facientis, & ad tempora vel Sylvestri, vel ipsorum Apostolorum, referentis, quando in Summ. de Catharis & Leonistis refert, credidisse Waldenses, panem benedictum, in Figura quadam, dici corpus Christi, sicut dicitur, petra autem erat Christus.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.