A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §568

Annotatio IV §.XV: Fulbert of Chartres — mystery by SPIRIT OF FAITH; interior taste of bread of life

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

Consensus with the truth is clear from his teacher Fulbert of Chartres and from writings that oppose and review his sentence.

Fulbert to Adeodatus: look on the Eucharist’s faith-mystery not with bodily sight but by the SPIRIT OF FAITH — outwardly bread and wine, inwardly Body and Blood; taste by interior affection; take the bread of life as the interior man’s food.

Latin

Consensus ejus cum veritate partim ex Præceptoris ejus Fulberti, Carnotensis Episcopi, doctrina, partim ex Scriptis, Berengarii sententiæ oppositis hancque recensentibus, liquidò colligitur. Præceptoris doctrina ex Epistola ejus ad Adeodatum se clarè prodit, quando is inter cætera ita scribit: Mysterium fidei non visu corporeo, sed SPIRITU FIDEI in Eucharistia intuendum, quod enim substantia panis & vini apparet exterius, jam Corpus & Sanguis Christi fit interiùs; Non quod ore discernitur, sed quod affectu interiore degustatur. Exere igitur palatum fidei, dilata fauces spei, viscera charitatis extende & sume panem vitæ, interioris hominis alimentum. Iterum: De fide interioris hominis procedit divini gustus saporis, dum certè per salutaris Eucharistiæ infusionem influit Christus in viscera sumentis.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.