Annotatio IV §.V close: On to later ages via early Fathers; both sides cite two things, spiritual mode only — stop before §.VI
Doctrine now traced from the origin through the whole first Christian age — we may step on to later ages with early Fathers to confirm it.
Protestant collectors (Oecolampadius, Melanchthon, Chemnitz, Chamier, Cosin, Baier) already demolished Pontifical novelties; we still take two or three witnesses per purer age from them.
Both sides cite nearly the same from the first five ages: presence of two things (celestial & terrestrial / Signified & Sign) with only the spiritual mode of the Signified conceded. Stop before §.VI (second century: Ignatius, Justin, Irenaeus).
Latin
Ut hôc ipsô, post deductam ab origine, per totius primi Seculi Christiani decursum, veram de S. Cœna Doctrinam, nunc promptô pede ad succedentia Secula liceat nobis pertendere, primorum Patrum testimoniis eandem adstructuris & confirmaturis. Equidem nos hâc operâ levatos per quorundam Protestantium Doctorum egregiam industriam, Pontificias Novitates, circa S. Cœnam demolientium, Joh. Oecolampadii, Philippi Melanchtonis, Martini Chemnitii, Danielis Chamieri, & novissimè Johannis Cosini nec non Joh. Guil. Bajeri, probè novimus; ne tamen Historica hæc Opella nostra hiulca evadat, haud gravabimur ex his ipsis Autoribus, singulorum seculorum saltem puriorum testes pro veritate, vel binos, vel ad summum tres, advocare, in quorum ore & hæc veritas immota perstet, si in antecessum hoc unicum monuerimus, nominatos Veterum Testimoniorum collectores, etsi diversæ Protestantium Sectæ addictos, eadem tamen propemodum ex quinque præsertim Seculis prioribus, hac proculdubio de causa adduxisse, vel non potuisse non adducere, quòd in iis res ipsa solummodò, i. e. duarum rerum, cœlestis & terrestris, Signati & Signi, in legitimo S. Cœnæ usu, præsentia & participatio, citra vel ullum præsentiæ & participationis rei alterius, Signati scil. modum, vel cum hujus solo, duntaxat spirituali modo, ab utraque Protestantium parte concesso, inculcare deprehenduntur.
About this text
Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.
English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Prefatio section I tip (Schrey & Hartmann 1708) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio §II + Crimina heads + Part I Protheoria densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Prefatio Crimina defenses densify (IV + Crimina I–II opening) (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina defenses pages 44-56 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Crimina II rem + Crimina III + Cassel Art. III–V densify (Latin)
- Checked print Tesseract Prefatio Crimina II–III pages 57-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Prefatio Crimina II–III pages 56-75 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Obices/Officia/Historia/gradus densify (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria body pages 114-120 (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria body pages 102-120 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Formula Discord / Digressio / Bossuet / Disparitas densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 121-127 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex densify (Latin)
- Checked print pdftotext Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Checked print Tesseract Part I Protheoria pages 126-135 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Coena Domini body start densify (Q.I–II / Precariae Hypotheses) (Latin)
- Checked print pdftotext Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Checked print Tesseract Coena Domini pages 134-141 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Post Lutherum Providentia Controv. III opening densify (Latin)
- Checked print pdftotext Post Lutherum pages 141-155 (Latin)
- Checked print Tesseract Post Lutherum pages 141-144 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Controversiae Post Lutherum Controv. VI Reprobation densify (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Prooemium PDF pages 179-186 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Prooemium pages 182-186 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.I–§.IV densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 186-198 (Latin)
- Checked print Tesseract Hexades Annotatio I pages 186-193 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.V–§.VII densify (Latin)
- Checked print pdftotext Hexades Annotatio I PDF pages 192-205 (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Hexades Annotatio I §.VIII densify (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.