A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §402

Annotatio II §.VIII: Luther’s Captivity — true bread and wine; Thomist opinions are not articles of faith

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

Luther: Cambrai’s Sentences IV gave him leave to think true bread and wine on the altar likelier than bare accidents — unless the Church had ruled otherwise.

Seeing that Church was Thomist/Aristotelian, he fixed his conscience: true bread and wine, with Christ’s true flesh and blood no less than under accidents.

Thomist opinions stay opinions, not articles of faith — even if an angel from heaven said otherwise; without Scripture or proven revelation, opinion is free, belief not owed.

Latin

Dedit inquit, mihi quondam, cùm Theologiam Scholasticam haurirem, occasionem cogitandi, Cardinalis Cameracensis Libro sententiarum quarto acutissime disputans: Multò probabilius esse & minus superfluorum miraculorum poni, si in altari verus panis verumque vinum non autem sola accidentia esse astrurentur, nisi Ecclesia determinasset contrarium. Postea videns, quæ esset Ecclesia, quæ hoc determinasset, nempe Thomistica, hoc est Aristotelica, audacior factus sum & qui inter saxum & sacrum hærebam, tandem stabilivi conscientiam meam sententia priori: esse videlicet verum panem verumque vinum, in quibus Christi vera caro verusque sanguis non aliter nec minus sit, quam illi sub accidentibus suis ponunt. Quod feci, quia vidi, Thomistarum opiniones, sive probentur à Papa, sive à Concilio, manere opiniones, nec fieri articulos fidei, etiamsi Angelus de Cœlo aliud statueret. Nam quod sine scripturis asseritur aut revelatione probata, opinari licet, credi non est necesse &c.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.