A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §330

Annotatio I §.III GENERICA remote: Disparatum de disparato — Carlstadt Identica out; Gomarus / Bellarmine

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

As remoter genus, the GENERIC nature shows a disparate predicated of a disparate — whether τὸ hoc is bread alone, or bread with Christ’s body besides — once Carlstadt’s Identica This Body is my body is exploded as a novel fiction both Protestant sides hate.

Body predicated of bread is disparate of disparate; disparates force improper predication and shut out the proper — otherwise no improper speech would remain, and no metonymy or metaphor could exist except among disparates.

Gomarus builds this sharply (Tom. 3, Disp. 35, th. 14–20), ending with Bellarmine: common sense suffices — if disparates may be affirmed properly of disparates, one may as well affirm nothing of something, darkness of light, Belial of Christ (p. 139).

Latin

GENERICA propositionis hujus natura (1) quà genus remotius, ostendit, Disparatum, in ea, de disparato praedicari, sive subjectum, τὸ hoc, solum panem, sive cum pane aliud praetereà, ipsum scil. Christi corpus, designet, dummodo exclusa explosaque maneat Carlstadiana Identica: Hoc Corpus est corpus meum, uti novitate & fictione, ita δισερημηνείᾳ & violentâ ab antecedentibus suis discerptione, utrique Protestantium parti merito suo exosa. Quatenus enim corpus Christi de pane, junctum licet sibi corpus Christi habente, praedicatur, praedicatur utique disparatum de disparato: At disparatorum natura, de se invicem praedicatorum, eò quòd disparata sunt, praedicationem impropriam infert, propriam respuit; sin minus, omnis praedicatio impropria è medio tollitur: Quaenam enim de se impropriè praedicabuntur, si non disparata? Certè, quicquam de seipso non potest impropriè dici: nec ulla potest dari metonymia, aut metaphora, nisi in Disparatis. Argumentum hoc si quisquam alius, acutissimè adstruxit deduxitque Doctissimus Gomarus, Operum Theol. Tom. 3. Disp. 35 a thesi 14. ad 20. inclusivè, in haec tandem Bellarmini verba definens: Non hic opus habemus Aristotele, cùm sensus communis sufficiat. Nam si liceat disparata de disparatis propriè affirmare, licebit eodem jure affirmare de nihilo aliquid, de aliquo nihil, de luce tenebras, de tenebris lucem, de Christo Belial, de Beliale Christum: neque fides nostra nos obligat ut defendamus quae contradictionem implicant pag. 139.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.