A Candid Inquiry into the Controversies among Evangelicals · §328

Annotatio I §.II close: Real dispute — propositions proper (Lutherans) or improper (Reformed/Gomarus) — stop before §.III

Click or tap any sentence to jump there. The side buttons skip a paragraph.

After needless talk of word-propriety outside the proposition — which the Reformed never refuse — Schmidius himself grants that the whole Protestant fight over a retained or less-retained “literal” sense of the Supper words comes back to one question: as they complete Christ’s proposition, are This is my body taken properly or improperly?

For Lutherans the ῥητόν of This is my Body / This is my blood (as one whole proposition, not the several words stripped of their own proper sense) is when every word stays in its proper signification and no trope is admitted.

The Reformed deny only that those propositions, taken in their genuine literal sense, are proper (Gomarus, Tom. 3, Disp. 35, th. 10); Lutherans contend they are — otherwise the two sides would not differ here at all.

Stop before §. III (Reformed proofs that the definitive Supper propositions are improper — generic/specific arguments).

Latin

Ibidem, postquam de literali sensu verborum, extra propositionem spectatorum, i. e. de horum proprietate, Reformatis nunquam non concedenda, frustraque quaedam subjecisset, etiam, contra omnem Reformatorum mentem, asseruisset, eos literalem verborum S. Coenae sensum, à se retentum, mystico solì seu allegorico oppositum velle, cùm hunc oppositum velint omni falso minusque genuino, vel cuivis à mente loquentis Christi & huius immediata intentione, abhorrenti, sponte suâ agnoscit, omnem disputationem de sensu literali verborum Coenae retento, vel minùs retento, quam Protestantes inter se agitant, huc recurrere: An verba (prout nempe propositionem Christi absolvunt) Hoc est corpus meum, propriè, an verò impropriè, capienda sint? Discrimen, inquit, (inter nos & Calvinianos) hôc loco est illud quod Calviniani à proprietate verborum, ubi non deberent, recedunt, reliquae vero sententiae Literam se sequi & premere confitentur: Quare verborum S. Coenae Hoc est Corpus meum, Hoc est sanguis meus (puta quatenus non singula in se verba considerantur, utpote eatenus propria sua significatione à Reformatorum nemine exuenda privandaque unquam, sed quatenus integram Christi propositionem conficiunt, de cujus proprietate & improprietate controvertitur) ῥητόν, litera, seu literalis sensus, is est (scil. Lutheranis) cùm verba ista omnia in propriis suis significationibus relinquuntur, nec ad tropum, quicunque ille tandem sit, disceditur. p. 19. in fin. & 20. Sic verò Reformatos Lutherani habent consentientes, cum hoc solùm negent Reformati: Verba Christi prout propositionem constituunt, sensumque suum literalem, verum genuinum, i. e. menti dicentis Christi exactè respondentem, propositioni impropriae propriaeque juxta communem, obtinent, propriè accipi. Vel, ut clariùs loquar: Propositiones has: Hoc est Corpus meum, & hic est sanguis meus, (in literali i. e. genuino veroque sensu suo acceptas) proprias negant esse Reformati (Vid. Gom. Tom. 3. Diff. 35. thes. 10.) quas vice versâ proprias contendunt Lutherani, alioquin, nullô omnino discrimine hîc à Reformatis distincti, vel distinguendi.

About this text

Samuel Strimesius — Prefatio through Controversiae Post Lutherum Controv. III-XIII + XV Tolerantia, Hexades Annotationum Prooemium and Annotatio I through Decem Theses / Francus plus Annotatio II §.I-§.VI and Annotatio III §.I–§.VII (through Cassellanum 1661) from Ingenua in Controversias Evangelicorum (Frankfurt an der Oder, 1708). Honest partial; Prefatio silence reasons, Annotatio III §.VIII+ fruits / §.IX+, Hexades theses body, deeper Controversiae / Part II remain.

English follows the locked 1708 Francofurti ad Viadrum Latin of Prefatio §I–II, Crimina defenses through III, Part I Protheoria through Controversiae Obices/Historia/Varii gradus, Formula Discord/Disparitas, Ulterius confirmatur / Classes / Formula protest / triplex differentia, Coena Domini Controversiae Priores through Precariae Hypotheses (Controv. print pp. 34–40), Controversiae Post Lutherum Natae Controv. III–XV tip (providence through De Tolerantia mutua; Controv. print pp. 40–78), Hexades Annotationum Prooemium H.I–§.III (Hexades print pp. 1–4 / PDF ~182–185), and Annotatio I De Augustana Confessione §.I–§.VIII tip (Hexades print pp. 5–24+ / PDF ~186–205+), reconstructed from Google Books PDF page images (ONB copy, id 3epYAAAAcAAJ) with pdftotext as check. No modern English was copied. Sister Halle digitization of Ingenua in Arminianismum (DOI 10.25673/65287) remains Anubis-blocked — skipped; Controversias only. Prefatio silence reasons, Annotatio I §.IX+, Hexades theses body beyond §.VIII, and remainder of Controversiae / folio remain.

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.