Cap. XII: Blancus on ἁμαρτίαν — habit not bare past act; three rationes
At last the learned man says the Pauline word ἁμαρτίαν does not mean the habit of sin—the habitual corruption even in infants—but a past act of sinning, which can mean nothing but Adam's first sin. That contradicts Calvin and the other great men we follow, who take 'they sinned' of original vice. Still he offers reasons. I. Paul speaks of the sin that entered the world, that is all men, through Adam, called one man. So he assumes original vice is either not sin, or did not enter all naturally begotten through that one man. II. Infants too are wrapped in this sin: they count among those into whom death passed, and they die by no other actual sin than an imputed one, since no other actual sin befalls them; and that imputed actual sin is nothing but Adam's first. Yes, infants die by no other actual sin than Adam's first—but why not die proximately by that habitual vice which makes every human being liable to eternal death before God? As I have often said: you cannot build immediate imputation of Adam's first actual sin without denying the guilt of habitual vice. III. When Paul says in verse 17 that death reigned through one offense, and in verse 19 that many were made sinners by one man's disobedience, those phrases can look only to Adam's own deed—the breach of God's command. Grant it—what then? Does it follow that ἁμαρτίαν does not mean the habit of sin, or that Adam's first actual sin is imputed to us immediately, before we are born corrupt? Death reigns through one offense so far as it is propagated by habit into all, so that death reigns in all because sin reigns. By one man's disobedience propagated and multiplied by habit, many are constituted sinners. Why hunt elsewhere for the proximate cause of our death, when that inhering sin shows itself in our body and members—and unless Christ's grace crucifies it, reigns so mightily in us?
Latin
Tandem, ait vir doctus, vox illa ἁμαρτίαν in loco Paulino non significat habitum peccati, seu habitualem corruptionem, quae ipsis etiam infantibus inest, sed actum peccandi, eumque praeteritum, quo non potest intelligi aliud praeter primum Adami peccatum. Hoc vero est Calvino & aliis viris maximis, quos sequimur, contradicere, illud peccaverunt de vitio originali exponentibus. Affert tamen rationes. Quia I. inquit, loquitur Paulus de peccato quod introiit in mundum. i. in omnes homines, per Adamum, quem vocat unum hominem. Supponit vitium originale, aut non esse peccatum, aut non introiisse in omnes homines per unum illum hominem naturaliter procreatos. II. quia, hoc peccato involvuntur etiam infantes: sunt enim in censu hominum, & ex eorum numero, in quos mors transiit, nec moriuntur propter aliud peccatum actuale quam imputatum, quia aliud actuale in eos non cadit: actuale autem imputatum non est aliud praeter primum Adami peccatum. Non moriuntur quidem infantes propter aliud peccatum actuale quam primum illud Adami: sed cur non moriuntur proxime propter vitium illud habituale, quod omnes & singulos homines reos mortis aeternae coram Deo peragit? Hoc est quod jam non semel observavi, non posse imputationem immediatam primi Adae peccati actualis astrui, nisi negato habitualis vitii reatu. III. inquit, cum Paulus dicit vers. 17. mortem regnasse per unam offensam & vers. 19. multos esse constitutos peccatores unius hominis inobedientia; verba ista una offensa, & unius hominis inobedientia, non possunt aliud respicere quam ipsum factum Adami. i. divini mandati violationem. Esto, quid tum postea? Num inde sequitur, verbum ἁμαρτίαν non significare habitum peccati? aut primum Adami peccatum actuale nobis imputari immediate, seu prius quam nascamur corrupti? Mors regnat per unam offensam ita secundum habitum propagatam in omnes, ut in omnibus regnet mors, quia regnat peccatum. Unius hominis inobedientia secundum habitum propagata & multiplicata multi sunt constituti peccatores. Cur proximam mortis nostrae causam in alio quaerimus, cum se prodat ipsa in nobis, in corpore nostro, ac membris nostris, inhaerens, nempe illud peccatum, quod nisi crucifigatur gratia Christi, tam impotenter in nobis regnat?
About this text
Josue de la Place (Placeus) — Capita I–XIV partial of De imputatione primi peccati Adami from the 1661 Saumur Latin, through Man. Post. Caput X (GAR.1–3 Rom. 5.13 tip) / before PLAC on reatus-only. Honest partial; Cap. X Rom. 5:14+ / ~494 pp Disputatio remain.
English follows the locked 1661 Saumur Latin of Capita I–XIV partial through Man. Post. Caput IX (eph-ho / eph-ho pantes) before eph-ho / eph-ho pantes, reconstructed from IA PDF page images with Vision OCR and pdftotext as check. No modern English was copied. Cap. IX deepen+ remain.
Catalogue & scope
IA deimputationepri00lapl. Densify: Capita I–XII + Caput XIV + Man. Post. Cap. II–VI through Cap. X Rom. 5:14 tip. Not whole Disputatio; Cap. X Rom. 5:14+ / ~494 pp Disputatio remain.
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, Caput Primum tip (Saumur 1661) (Latin)
- Checked print IA Text PDF tip-page extract of Caput Primum (Latin)
- Checked print IA DjVu OCR of the 1661 volume (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput II probable arguments I–VII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput III necessary arguments (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV tip through Garissoles distinction (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IV remainder through Drelincourt (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput V Distributio + Caput VI tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VI remainder Maresius args I–VIII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII tip Garissoles through Rivetus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII rest after Rivetus tip through Garissoles consequent confession (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII §.6 causes-argument through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Denique / σκοπῷ–verbis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Accedamus ἐφ᾽ ᾧ / aorist / lexicography tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Ad alias rationes Prima–Tertia tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Praeter aberrationem through Christ–Adam close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quarta ratio through Sed pergamus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VII Quinta & ultima ratio through p.70 return (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII opening through Rom. 5:15 gift reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Calvin p.20 through hereditary-corruption close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII Ex vs.16 through Chamier disertius close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII IV Ex vs.17 through V Ex vs.18 Pelagius dilemma close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput VIII VI Ex vs.19 through Chamier/Martyr close before Caput IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX opening through roses reductio before Responsio secunda (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput IX Responsio 2 through Melchizedek close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X opening through Garissoles first ratio before alteram (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Theologorum auxilium through Bellarmine retorsion before Christi justitia (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput X Superest ultima through Placeus reply before Caput XI (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XI Pelagian/Socinian/Remonstrant alienation before Caput XII (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Daubuz antecedent/immediate open before v.19 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XII Tranfit vers. XIX Rom 5:19 / Chamier / Blancus before Cap. XIV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Caput XIV Nullam extare / Manuscriptum posterius Cap. I before Cap. II (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIV Garissoles primi peccati naming / Placeus bile reply before duplex question (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Status Questionis before §III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §III Garissoles fourfold / actualis (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II duplex Immediata/Mediata before §XIX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II §XIX Tum in nomine before Deinde habitus (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II GAR Deinde habitus before Posterior quaestio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. II Posterior quaestio de poena before Cap. III (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. III Observata quaedam before Cap. IV (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Rursus observata through Prima ratio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Cameron–Amyraut vita promissa (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Tertia GAR three rationes (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV Noli/Quarta/Quinta (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR 2 Quinta / Sexta tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Ultimo / PLAC / GAR 2-4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IV GAR Denique / Vir Doctus threefold tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput V quid sit imputari tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Caput VI Examen Cap. IV tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Isaiah 55 / Subjungis tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Chamier tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Placeus replies tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI foedus-condition tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 4 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 5 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI GAR erotema 6 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI infants/Confessio/Pighius tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI generative-faculty quarrel tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI last-end / pleasure-vs-generation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI original-stain syllogism tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI poena/permission/natural-propagation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI judgment-locution tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VI Calvin Tertio tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII first courtier similitude tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII separability/judicial tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII penalties/meritorie tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII sons/Deut 24 tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII magist/power-vs-justice tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII second similitude Thomas/body tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Augustine/representation tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII 3rd similitude King/war tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII God-as-judge/Abraham tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII GAR Ezek 21 / just-with-unjust (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VII Quarto/Quinto close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII OT tree interdict open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Hypognosticon / interdict silence (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII sentence / common-penalty (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII personal words / quia paruisti (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Gospel promise / seed of woman (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII death-reply / Ps 32 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. VIII Abraham / OT close (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX Rom 5:12 open (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX four proofs (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX name-distinctions (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR/Beza (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VII § IX (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX GAR Cap. VIII Resp. 1 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX PLAC vs GAR 3 (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX imputatum-est reductio (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX three senses of imputation (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. X Rom.5.13 open tip (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, Man. Post. Cap. IX omit/death dilemma (Saumur 1661) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.