Exhortation to Martyrdom · §34

34.

Observe further: the prophecies and promises concerning martyrdom were said to the apostles alone. Hear Matthew: 'Behold, I send you as sheep in wolves' midst. Be wise as serpents, guileless as doves. Beware of men: they shall hand you to councils, and scourge you in synagogues; and before governors and kings shall ye be brought for my sake, for testimony to them and the nations. But when they hand you, be not anxious how or what ye speak: it shall be given you in that hour what ye speak. For not ye speak, but your Father's Spirit speaks in you. Brother shall hand brother to death, and father child; children shall rise against parents and kill them. And ye shall be hated by all for my name: but he that endureth to the end shall be saved. When they persecute you in this city, flee to another.' And Luke: 'Settle in your hearts not to practice apology: for I will give you mouth and wisdom, which all opposers cannot withstand or contradict. Ye shall be handed by parents and brethren and kin and friends, and kill some of you; and ye shall be hated by all for my name. And a hair of your head shall not perish. In your patience possess ye your souls.' And Mark: 'Take heed to yourselves: they shall hand you to councils and synagogues; ye shall be beaten, and stand before governors and kings for my sake, for testimony to them. And to all nations must the Gospel first be preached. And when they lead handing you, be not anxious beforehand what ye speak; but what be given you in that hour, speak: for not ye speak, but the Holy Spirit. Brother shall hand brother to death, and father child; children shall rise against parents and kill them. And ye shall be hated by all for my name: but he that endureth to the end shall be saved.' Fear not then those who kill the body but cannot kill the soul: 'fear him who can destroy both soul and body in Gehenna.' Are not two sparrows sold for a penny, and one falls not without the Father? But even your head's hairs are all numbered. Whoever shall confess in me before men, I too shall confess in him before my Father in the heavens; but whoever shall deny me before men, I too shall deny him before my Father. For whoever shall be ashamed of me and my words in this adulterous and sinful generation, the Son of Man too shall be ashamed of him when he comes in his Father's glory with the holy angels.' And Isaiah: 'Be my witnesses, and I witness, saith the Lord God, and the boy whom I chose, that ye may know and believe and understand that I am.' To friends, not slaves, these are said — for 'no longer do I call you slaves, but friends.'

Greek (GCS)

τό" ,ἐπιϑεὶς τὴν χεῖρά μου ἐπὶ στόματί μου ἐφίλησα, καὶ τοῦτό μοι ἄρα ἀνομία ἡ μεγίστη Aoyısdein‘“ εἰχὸς δὲ ὅτε ἐπιτάξουσιν ἡμῶν τὴν χεῖρα ἐπιϑεῖναι τῷ στόματι καὶ φιλῆσαι. XXXIV. Καὶ τοῦτο δὲ παρατηρήσωμεν, ὅτε 00x ἐν τοῖς πρὸς τοὺς πολλοὺς λόγοις τὰ περὶ μαρτυρίου προφητεύεται ὑπὸ τοῦ σω- τῆρος ἀλλ᾽ ἐν τοῖς πρὸς τοὺς ἀποστόλους. προειρημένου γὰρ τοῦ" »τούτους τοὺς δώδεχα ἀπέστειλεν ὁ Ἰησοῦς παραγγείλας αὐτοῖς εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε" καὶ τὰ ἑξῆς, ἐπιφέρεται τό προσέχετε ἀπὸ τῶν ἀνϑρώπων" παραδώσουσι γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς" καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας καὶ βασι- λεῖς ἀχϑήσεσϑε ἕνεκεν ἐμοῦ, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔϑνεσιν. ὅταν δὲ παραδῶσιν ὑμᾶς, μὴ μεριμνήσητε, πῶς ἢ τί λαλήσητε" (δοϑήσεται γὰρ ὑμῖν ἐν ἐχείνῃ τῇ ὥρᾳ τί λαλήσητεν οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν. παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς ϑάνατον χαὶ πατὴρ τέχνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέχνα ἐπὶ γονεῖς καὶ ϑανατώσουσιν αὐτούς. καὶ ἔσεσϑε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. ὃ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωϑήσεται. ὅταν δὲ διώχωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν, κἂν dx ταύτης διώχωσιν, φεύγετε εἰς τὴν ἄλλην. ἀμὴν γὰρ λέγω ὕμιν. οὐ μὴ τελέσητε τὰς πόλεις τοῦ Ἰυραὴλ, ἕως av ἔλϑῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου" καὶ ὃ Aovxäs δὲ τοιαῦτα ἀναγράφει" »ὅταν δὲ φέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ τὰς συναγωγὰς. καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ μεριμνήσητε, πῶς ἀπολογήσησϑε 1 ἢ τί εἴπητε" τὸ γὰρ ἅγιο» πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ (τ) ὥρᾳ ἃ δεῖ εἰπεῖν.“ καὶ μεϑ' ἕτερα᾽ »ϑέσϑε οὖν ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν μὴ μελετᾶν ἀπολογηϑῆναι" ἐγὼ γὰρ δώσω ἡμῖν στόμα καὶ σοφίαν, ἧ οὐ δυνήσονται ἀντιστῆναι ἢ ἀντειπεῖν πάντες οἱ ἀντικεί- μενοι ὑμῖν. παραδοϑήσεσϑε δὲ καὶ ὑπὸ γονέων καὶ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν καὶ φίλων, καὶ ϑανατώσουσιν ἐξ ὑμῶν, καὶ ἔσεσϑε μισού- μενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. καὶ ϑρὶξ dx τῆς κεφαλῆς ὑμῶν οὐ μὴ ἀπόληται: ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασϑε τὰς ψυχὰς ὑμῶν. τοιαῦτα δὲ καὶ 6 Μάρχος φησίν" „orav δὲ ἄγωσιν ὑμᾶς πα- ραδιδόντες, μὴ προμεριμνᾶτε μηδὲ προμελετᾶτε (τί λαλήσητεν, ἀλλ᾽ 5 ὃ ἐὰν δοϑῇ ὑμῖν ἐχείνῃ τῇ ὥρᾳ, ἐκεῖνο λαλεῖτε οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελ- φὸν εἰς ϑάνατον καὶ πατὴρ τέχνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέχνα ἐπὶ γονεῖς καὶ ϑανατώσουσιν αὐτούς. καὶ ἔσεσϑε μισούμενοι ὑπὸ πάντουν διὰ τὸ ὄνομά μου ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωϑήσεται." 10 χαὶ ταῦτα δὲ παρὰ τῷ Ματϑαίῳ ἐπὶ μαρτύριον προτρεπόμενα οὐ πρὸς ἄλλους ἢ τοὺς δώδεχα εἴρηται᾽ ὧν ἀκούειν καὶ ἡμᾶς δεήσει 296 ἐν τῷ ἀχούειν ἐσομένους ἀδελφοὺς τῶν ἀκουσάντων ἀποστόλων καὶ ἀποστόλοις συγχαταριϑμησομένους. τὰ δὲ ὁητὰ οὕτως ἔχει: »μὴ φο- βηϑῆτε ἀπὸ τῶν ἀποχτεννόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμέ- 15 νῶν ἀποχτεῖναι᾽ φοβήϑητε δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον (καὶ) ψυχὴν χαὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ". καὶ ἑξῆς τούτοις διδάσχει ἡμᾶς ö κύριος, ὡς οὐκ ἄνευ προνοίας ἔρχεταί τις ἐπὶ τὸν τοῦ μαρτυρίου ἀγῶνα. λέγεται γάρ᾽ (οὐχὶ δύο στρουϑία ἀσσαρίου πωλεῖται; καὶ ἕν ἐξ αὐτῶν οὐ πεσεῖται εἰς τὴν γῆν ἄνευ τοῦ πατρὸς τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 20 ὑμῶν δὲ αἱ τρίχες τῆς χεφαλῆς πᾶσαι ἠριϑμημέναι εἰσί. μὴ οὖν φο- βεῖσϑε' πολλῶν στρουϑίων διαφέρετε ὑμεῖς. πᾶς οὖν ὅστις ὁμολο- γήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσϑεν. τῶν ἀνϑρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσϑεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς" ὅστις δ᾽ ἂν ἀπαρνήσηταί με ἔμπροσϑεν τῶν ἀνϑρώπων, ἀπαρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσϑεν 25 τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς". ἰσοδυναμεῖ δὲ τούτοις τὰ παρὰ τῷ Aovxa' , ταῦτα δὲ λέγω ὑμῖν τοῖς φίλοις μου, un φοβηϑῆτε ἀπὸ τῶν ἀποχτεννόντων τὸ σῶμα καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσό- τερόν τι ποιῆσαι. ὑποδείξω δὲ ὑμῖν τίνα φοβηϑῆτε᾽ φοβήϑητε τὸν μετὰ τὸ ἀποχτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν ἐμβαλεῖν εἰς γέενναν. ναὶ λέγω 80 ὑμῖν, τοῦτον φοβήϑητε. οὐχὶ πέντε στρουϑία δύο ἀσσαρίων πωλεῖται; καὶ ἕν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ ϑεοῦ. ἀλλὰ 15 (za) vor ψυχὴν füge ich ein, vgl. unten 8. 312.25 u.28 | 18 στρουϑία] στρου- ὅστις δ᾽ἄν bis 25 τοῦ ἐν οὐρανοῖς wahrscheinlich wegen des Homoioteleuton <M | χαὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίϑμηνται. μὴ οὐν φοβη- ste πολλῶν στρουϑίων διαφέρετε. “λέγω δὲ ὑμῖν" πᾶς ὃς ἂν ὁμο- λογήσῃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσϑεν τῶν ἀνϑρώπων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνϑρώ- που ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσϑεν τῶν ἀγγέλων τοῦ ϑεοῦ" ὁ δὲ 5 ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν ἀνϑρώπων ἀπαρνηϑήσεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ ϑεοῦ.“ καὶ ἐν ἄλλῳ τόπφ᾽ „06 γὰρ ἂν αἰσχυνϑῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὃ υἱὸς τοῦ ἀνϑρώπου ἐπαισχυνϑήσεται, ὅταν ἔλϑῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων." τούτῳ δὲ παραπλήσιον καὶ ὁ Μάρκος τοιοῦτον ἀνέγραψεν" »ὃς γὰρ 10 ἂν ἐπαισχυνϑῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνϑρώπου ἐπαισχυνϑήσεται αὐτὸν, ὅταν ἔλϑῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων." οἱ ἀναιροῦντες οὖν ἡμᾶς σώματος ζωὴν ἀποχτέννουσι" τοιοῦτον γάρ ἐστε τό „un φοβηϑῆτε ἀπὸ τῶν ἀποχτεννόντων τὸ σῶμα“, 15 αὐταῖς λέξεσιν ὑπὸ Ματϑαίου καὶ Λουχᾶ εἰρημένον. καὶ μετὰ τὸ ἀπο- xtelval γε τὸ σῶμα, κἂν ϑέλωσιν, οὐ δύνανται τὴν ψυχὴν ἀποκχτεῖ- var ἀλλ᾽ οὐδὲ ἔχουσι, περισσότερόν τι ποιῆσαι", πῶς γὰρ δυνατὸν ἀναιρεϑῆναι ψυχὴν ὑπ᾽ αὐτῆς τῆς ὁμολογίας ζωοποιηϑεῖσαν; ἀντι- μαρτυροῦντος αὐτῇ τοῦ προτρεπομένου ἡμᾶς ἐπὶ τὸ μαρτύριον ἐν 20 τῷ Ἡσαΐᾳ καὶ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ, ἔνϑα γέγραπται" ,γένεσϑέ μοι μάρ- > a ᾿ N ΄ ς x ς « ᾿ τυρες, κἀγὼ μάρτυς, λέγει κύριος ὁ ϑεὸς, καὶ ὁ παῖς ὃν ἐξελεξαμην." καὶ τοῦτο δὲ τήρει, ὅτε οὐ δούλοις τοῦ Ἰησοῦ ἀλλὰ, φίλοις" αὐτοῦ δέδοται ἐντολὴ ἥδε, „un φοβηϑῆτε ἀπὸ τῶν ἀποχτεννόντων τὸ σῶμα καὶ | μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι." φοβητέον 291 25 τοίνυν »τὸν ϑυνάμενον καὶ ψυχὴ» χαὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ." οὗτος γὰρ μόνος ,μετὰ τὸ ἀποκχτεῖναι" ἔχει νἐξουσίαν ἐμβαλεῖν εἰς γέενναν.“ καὶ ἐμβαλεῖ γε τοὺς φοβηϑέντας ἀπὸ τῶν ἀποχτεννόντων τὸ σῶμα καὶ τοὺς μὴ φοβηϑέντας «τὸν δυνάμενον xal ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ“ καὶ «τὸν μετὰ τὸ ἀποχτεῖναι ἔχοντα ἐξου- 180 σίαν ἐμβαλεῖν εἰς γέενναν“. εἴ τινος δὲ ἄλλου, τῆς κεφαλῆς αἱ τρίχες > , > ’ ’ x 5 > - > ἠριϑμημέναι εἰσὶ, xaxelvoıg δηλονότι τοῖς διὰ τὸν Ἰησοῦν ἀποτεμνο- μένοις, ὁμολογήσομεν ἐν τῷ υἱῷ τοῦ ϑεοῦ καὶ τῶν ἀνϑρώπων καὶ οὐ ϑεῶν ἔμπροσϑεν" ἕν᾽ ἡμᾶς ἀμείψηται ὁ ὁμολογηϑεὶς, ὁμολογήσας ἡμᾶς ἔμπροσϑεν τοῦ ϑεοῦ καὶ πατρὸς ἑαυτοῦ καὶ ὁμολογήσας τὸν ὁμολο- γήσαντα αὐτὸν ἐπὶ γῆς αὐτὸς ἐν οὐρανοῖς.