Measure of cognition-certainty — evidence; moral evidence still evidence
Cognition-certainty measured by evidence / clear perception.
Certain ↔ evident here; even moral certainty needs some evidence.
Sign/authority assent is obscure vs scientia — yet morally evident (trustworthy witnesses).
Latin
XIV. Prioris certitudinis mensura est ipsa rei evidentia & clara perceptio, quae quo major est, eo quoque in mente certitudo major. Nam certum & evidens hoc respectu convertuntur. Ac profecto nihil etiam moraliter certum dici potest, quod non ratione aliqua sit evidens. Nam quamvis assensus certus a Philosophis dividi soleat in assensum evidentem, qualis est scientiae, & intelligentiae: & in assensum obscurum atque inevidentem, qualis est qui nascitur ex signis & indiciis, & ad quem humana impellit authoritas: tamen hic ipse est quodammodo evidens, scilicet evidentia quae moralis dicitur. Nam cum certo judicamus aliquid ita esse, ad hoc moti hominum fama, consensu & testimonio, ut in exemplis ante propositis, istud eo facimus quod intellectus noster ex variis indiciis & argumentis colligit & videt, tum fide dignos esse testes qui proferuntur, tum revera hoc & illud testimonium ab ipsis perhiberi.
About this text
Louis Le Blanc de Beaulieu - Sedan Theological Theses, newly rendered from the 1675 London Latin. Covers De Theologia through Angelorum & Hominum Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII and Pars Secunda (Reformata) I-XL. Not the collected folio.
English follows locked Pitt Latin through Imaginum CLOSED + Sanctorum Cultu Romana CLOSED + Pars Secunda Reformata I-XL. 1675 PDF ~384-390 (book ~370-376); Vision OCR + pdftotext + tess. No modern English. This slice densifies Sanctorum Pars Secunda I-XL. Next: Pars Secunda XLI–fin (~CI). Claim stays claimed (book densify not done).
Catalogue & scope
ESTC R17887; Wing L802. IA bub_gb_eOkHAW4G0-wC (+ EEBO 1675 for gap leaves). Densify through Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII + Pars Secunda Reformata I-XL (Pars Secunda not closed; not whole folio).
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, De Theologia I-XLIII (Pitt 1675) (Latin)
- Checked print Internet Archive PDF of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Checked print pdftotext of De Theologia pages (Latin)
- Checked print Internet Archive DjVu OCR of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Fide I-XXII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Authoritate Scripturae Pars I I-XLVII + Pars II I-XXXV + Pars III I-VIII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Scripturae plenitudine densify (Pitt 1675) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.