Cetera cum venero: lesser order left for an apostolic visit, not Mass dogma
His conjectures weigh nothing — and the text itself undercuts them.
After fixing Supper institution and rebuking abuses, Paul adds: the rest when I come.
That rest is lesser business needing his presence and local judgment.
Not a coded deferral of Mass sacrifice and sacrament matter and form.
Latin
XII. Igitur Bellarmini conjecturas & suspiciones nihil omnino moramur: Et tamen facile possumus ostendere, quod Bellarminus affirmat nos ostendere non posse, nempe, Paulum ibi nihil innuere de sacrificio Missae, & Sacramentorum materia & forma, aliisque gravioribus. Nam ipse loquendi modus, quo Apostolus utitur, satis indicat ipsum agere de rebus quae tanti momenti non sunt. Postquam enim institutionem Coenae Dominicae breviter exposuit, & reprehendit quosdam graviores abusus, qui apud Corinthios in celebratione illius obtinebant, subjungit verba illa, de quibus quaestio est, Cetera cum venero disponam. Ubi quivis qui textum attente considerabit, agnoscet facile Paulum innuere per caetera illa quaedam minoris momenti quam ea quae praecesserunt, & quae scribi nihil opus fuit, & quorum ordinatio in aliud tempus potuit sine periculo remitti, & videbatur requirere praesentiam Apostoli, qui praesens Ecclesiae Corinthiacae statum consideraret, & perpensis omnibus circumstantiis, statueret quid facto esset opus, & quae disciplina, quis ordo, in Ecclesia illa sequendus esset.
About this text
Louis Le Blanc de Beaulieu - Sedan Theological Theses, newly rendered from the 1675 London Latin. Covers De Theologia through Angelorum & Hominum Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII and Pars Secunda (Reformata) I-XL. Not the collected folio.
English follows locked Pitt Latin through Imaginum CLOSED + Sanctorum Cultu Romana CLOSED + Pars Secunda Reformata I-XL. 1675 PDF ~384-390 (book ~370-376); Vision OCR + pdftotext + tess. No modern English. This slice densifies Sanctorum Pars Secunda I-XL. Next: Pars Secunda XLI–fin (~CI). Claim stays claimed (book densify not done).
Catalogue & scope
ESTC R17887; Wing L802. IA bub_gb_eOkHAW4G0-wC (+ EEBO 1675 for gap leaves). Densify through Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII + Pars Secunda Reformata I-XL (Pars Secunda not closed; not whole folio).
Witnesses
- Copy-text Locked Latin, De Theologia I-XLIII (Pitt 1675) (Latin)
- Checked print Internet Archive PDF of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Checked print pdftotext of De Theologia pages (Latin)
- Checked print Internet Archive DjVu OCR of the 1675 Pitt folio (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Fide I-XXII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Authoritate Scripturae Pars I I-XLVII + Pars II I-XXXV + Pars III I-VIII (Pitt 1675) (Latin)
- Copy-text Locked Latin, De Scripturae plenitudine densify (Pitt 1675) (Latin)
This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.