Theological Theses · §1269

Two intrinsic differences: residual principle of repair; eternal vs temporal debt

Mortal sin leaves no inward principle of repair—God must raise as from the dead; venial leaves grace’s life intact.

Even after contrition, unpaid mortal debt can still be eternal; cleared venial guilt leaves only temporal dues—Bellarmine’s line.

Latin

XXIII. Unde colligunt peccatum veniale, ex se & natura sua, a peccato mortali dupliciter differre. Primum in eo quod peccatum mortale, cum vitam animae extinguat, & Dei gratiam ex anima expellat, nullum in homine principium relinquit, cujus vi tolli & deleri queat: sed ad hoc opus est ut Deus de novo quasi hominem ex mortuis excitet. Cum res secus se habeat in peccato veniali, sicuti jam dictum est. Deinde in eo quod, si cogitemus peccatum mortale retractatum fuisse per aliquem actum contritionis & dilectionis, & ita ex anima sublatum, quoad pravitatem, & maculam ex eo relictam: at nihilominus Deum de jure suo, & poena quam exigere potest, nihil homini remittere velle, qui peccatum tale admisit ad poenam aeternam obligatus manet; propter legem Dei semel per illud violatam. Cum sublata culpa peccati venialis, nullum poenae aeternae debitum in homine manere possit, sed solummodo debitum poenae cujusdam temporalis. Quae est Bellarmini doctrina, De Amissione Gratiae, lib. 1. cap. 13. Responsione ad 3. Objectionem.

About this text

Louis Le Blanc de Beaulieu - Sedan Theological Theses, newly rendered from the 1675 London Latin. Covers De Theologia through Angelorum & Hominum Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII and Pars Secunda (Reformata) I-XL. Not the collected folio.

English follows locked Pitt Latin through Imaginum CLOSED + Sanctorum Cultu Romana CLOSED + Pars Secunda Reformata I-XL. 1675 PDF ~384-390 (book ~370-376); Vision OCR + pdftotext + tess. No modern English. This slice densifies Sanctorum Pars Secunda I-XL. Next: Pars Secunda XLI–fin (~CI). Claim stays claimed (book densify not done).

Catalogue & scope

ESTC R17887; Wing L802. IA bub_gb_eOkHAW4G0-wC (+ EEBO 1675 for gap leaves). Densify through Sanctorum Cultu Romana I-LXXVII + Pars Secunda Reformata I-XL (Pars Secunda not closed; not whole folio).

Witnesses

This is an AI-assisted study translation. Source fidelity and completeness have not been independently certified. Open Latin on each section (or the Latin source witness link) for the source text. This is not a complete critical edition.